Intensywne używanie ognia na terenie dzisiejszych Chin związane z ekspansją H. sapiens
30 czerwca 2025, 08:31Opanowanie ognia to jeden z kluczowych momentów ludzkiej historii. Jednak pomiędzy samą umiejętnością jego rozpalania i kontrolowania, a powszechnym użytkowaniem – kiedy to ogień mógł rzeczywiście wpłynąć na ewolucję i historię człowieka – upłynęły setki tysięcy lat. Ogień przez setki milionów lat był na Ziemi zjawiskiem wyłącznie naturalnym. Jednak w czwartorzędzie coraz częściej był on celowo rozpalany przez ludzi, zmieniając ich dietę, umożliwiając produkcję narzędzi i adaptację do niskich temperatur, chroniąc przed zwierzętami, a w końcu kształtując też ekosystem poprzez zwiększenie częstotliwości przypadkowych czy też celowo wywoływanych pożarów. Poznanie historii jego stosowania pozwala więc lepiej poznać historię człowieka oraz naszej planety.
Archeolodzy znaleźli świetnie zachowany carnyx – celtycką trąbę bojową
12 stycznia 2026, 10:12W West Norfolk w Wielkiej Brytanii podczas badań archeologicznych prowadzonych przed budową osiedla mieszkaniowego, naukowcy znaleźli grupę metalowych obiektów sprzed wieków. Najbardziej interesującym z nich jest zachowany niemal w całości carnyx – wykonany z brązu instrument dęty, którym Celtowie zagrzewali swoich wojowników do boju.
Pół wieku poszukiwań przyniosło efekty. Mamy ostatni brakujący barion podwójnie powabny
19 czerwca 2026, 09:04Po 50 latach poszukiwań w końcu się udało. Naukowcy z eksperymentu LHCb przy Wielkim Zderzaczu Hadronów ogłosili odkrycie ostatniej brakującej cząstki z rodziny barionów podwójnie powabnych. Jej istnienie przewidziano w czasach, gdy fizycy dopiero uczyli się odczytywać alfabet materii.
Najstarszy latający ssak
14 grudnia 2006, 13:04Gdy przed 200 milionami lat na Ziemi pojawiły się pierwsze ssaki, planetą niepodzielnie rządziły dinozaury. Do niedawna jeszcze naukowcy przypuszczali, że ssakom udało się przetrwać tylko dzięki temu, że były małymi niewyspecjalizowanymi nocnymi stworzeniami.
Starożytny zakład przetwórstwa złota znaleziony w Sudanie
21 czerwca 2007, 12:25Na północy Sudanu archeolodzy odkryli duży zakład przetwórstwa złota oraz groby. Centrum produkcji złota należało do królestwa Kusz (Nubia) i dowodzi, że było ono znacznie większe i potężniejsze, niż dotychczas przypuszczano.
4,5 kilograma włosów w żołądku
27 listopada 2007, 10:10W zeszłotygodniowym wydaniu New England Journal of Medicine opisano przypadek 18-letniej dziewczyny, w której żołądku znaleziono w ubiegłym roku ważący 4,5 kg kłąb włosów.
Podział wśród mamutów
10 czerwca 2008, 09:11Mamuty nie były tak jednorodnym gatunkiem, jak wcześniej sądzono i nie wszystkie wyginęły, przetrzebione przez człowieka. Wyniki nowych badań genetycznych wskazują, że współistniały 2 podgrupy tych zwierząt. Jedna z nich zniknęła ok. 45 tys. lat temu, czyli na długo przed momentem pojawienia się w tych rejonach ludzi (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Ratunek dla ludzi-wilków
20 listopada 2008, 10:45Ludzie z hipertrychozą (znaną jako też jako zespół wilkołaka czy zespół nadmiernego owłosienia) byli kiedyś pokazywani w cyrkach. Włosy pokrywają ich ciała w całości, stąd skojarzenia z futrem. Schorzenie jest niezwykle rzadkie, obecnie zdiagnozowano je u 50 osób z całego świata. Wygląda też na to, że wreszcie znaleziono na nie skuteczne lekarstwo.
Jak zdjęcie z przeszłości
11 maja 2009, 14:09Obecnie w Australii nie ma dużych lądowych drapieżników, ale jeszcze 30 tys. lat temu postrachem antypodów był lew workowaty (Thylacoleo carnifex). Torbacz przypominał rozmiarami lamparta. Znaleziono kilka jego szkieletów, teraz zaś wiadomo, jak wyglądał. I nie chodzi tu o żadne rekonstrukcje, ale o relacje naocznych świadków.
Skarpetkowi pasażerowie na gapę
11 września 2009, 09:57Na skarpetach wkładanych do górskich butów przenosi się o wiele więcej nasion niż dotąd sądzono. Wyniki opublikowane w Journal of Environmental Management stanowią część badań nad wpływem turystyki na środowisko naturalne.
